Öncü Sanat
Sanat - Sanat Akımları

Herhangi bir dönemde ortaya çıkabi­len ve yaratıcılık alanındaki yenilik­lerin başında gelen sanatçıları bir araya getiren sanatsal hareket. XX. yy'ın başlarında Avrupa'da do­ğan fütürizm (İtalya), dadacılık (Fran­sa ve Almanya) gibi akımlar, ortaya çıktıkları dönemin estetik anlayışında bir devrim yapmaya giriştiler. Sanat­çıların ve yazarların ortaklaşa benim­sedikleri XIX. yy. mirasını (simgecilik, izlenimcilik, vb.) tüketme isteği, öncü sanat olarak nitelendirildi. Öte yandan.bu hareketler tarihsel koşullara sıkı sıkıya bağlıydı. Sözgelimi, yeni tekniklerin gelişmesi (otomobil, sine­ma, radyo, vb.) fütürist sanatçıların görüşlerinde, Birinci Dünya savaşıysa dadacılığın nihilizminde büyük rol oynadı. Öncü sanat başlangıçta, de­ğişik alanlardan (edebiyat, resim, müzik.vb.) yaratıcıları, hatta kimi zaman uzmanları (iktisat, toplumbilim, dilbi­lim, vb.) bir araya getiren bir toplu­luk hareketiydi ve çalışmaları estetik ya da siyasal etkinliğin anlamı konu­sunda giriştikleri ve sürdürdükleri tartışmalar üstünde yoğunlaşmış­tı.

Böylelikle söz konusu etkinliğin işlevi ve anlamı konusunun yeniden ele alın­masına yol açmıştı. Sözgelimi, fütüristlere göre resmin verileri, hem hız, hem de kentçilik açısından yeniden düşünüldü. Dadacılıksa kendiliğinden anlatım adına her türlü sanatsal giri­şimi yadsıdı. Rusya'da biçimcilik, ya­zınsal yaratıya kesin ve şaşmaz bir dil çözümlemesiyle yaklaştı. Gerçeküstü­cülük edebiyatı, hatta herhangi bir etkinlikten başka bir şey olmayan şi­iri gözden düşürdü, ama Andre Breton ozana bir aydınlatıcı, bir öncü sa­natçı görevi yükledi. Öncü sanatın görevini en iyi biçimde gözler önüne seren akım gerçeküstü­cülüktür; ayrıca her öncü sanatın, gö­revini yerine getirdiği ölçüde giderek geçirdiği dönüşümü de sergiler. Öncü sanat, gösterileri, müdahalele­riyle, ortaya çıktığı dönemin kültürüne, sanatsal ve yazınsal ürünlerine karşı çıkar.Olumsuz evreyi oluşturan yaratı ve bildirişim yollarının kökten altüst edilmesini (sözgelimi, Marcel Duchamp'm ready made'levi [hazır-yapıt]) yapıcı bir dönem izler: Sanat­çılarının, düşünürlerinin yapıtları ar­dından öncü sanat yeni bir anlatım di­li (sözgelimi, otomatik yazı), yeni yo­rumlar (sözgelimi, Sade'ıh gerçeküstücü açıdan okunması) önerir.

Yazı alıntıdır ...

---

Bilgi paylaştıkça büyür..